Season 1

Η Χάρις Αλεξίου μας ταξιδεύει στα πρώτα 40 χρόνια της ελληνικής δισκογραφίας, μέσα από το πολύτιμο αρχείο της ΕΡΤ. Από τις αρχές του 20ου αιώνα και την εποχή του φωνόγραφου, η εκπομπή εξερευνά τα πρώτα βήματα της ελληνικής δισκογραφίας με την καταγραφή παραδοσιακών τραγουδιών, την επίδραση της Μικρασιατικής Καταστροφής και την άνθιση της ελληνόφωνης μουσικής στην Αμερική. Η δισκογραφία, σε αυτή την περίοδο, εξελίσσεται με τη δημιουργία των πρώτων εργοστασίων παραγωγής δίσκων στην Ελλάδα και με την εμφάνιση της ρεμπέτικης μουσικής και των πατριωτικών τραγουδιών του ’40, ενώ η έκρηξη της μουσικής δραστηριότητας σταματά με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα και την αναστολή των παραγωγών.

Με την επαναλειτουργία του εργοστασίου Columbia το 1946, η ελληνική δισκογραφία επανέρχεται στη ζωή, μέσα από την αυστηρή λογοκρισία και τις δυσκολίες του Εμφυλίου. Η λαϊκή μουσική αναπτύσσεται με σημαντικούς δημιουργούς όπως οι Τσιτσάνης, Χιώτης, Καζαντζίδης, ενώ το ελαφρό τραγούδι ανθίζει μέσα από την επιθεώρηση και τις νυχτερινές ορχήστρες. Στη δεκαετία του '50, η εμφάνιση των δίσκων 45 στροφών και η άνθιση του ελληνικού κινηματογράφου φέρνουν μια επανάσταση στη δισκογραφία, με τον Μάνο Χατζιδάκι να αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο.

Η δεκαετία του ’60 φέρνει επανάσταση στην ελληνική δισκογραφία. Το γραμμόφωνο δίνει τη θέση του στα πικ απ, η Columbia αποκτά υπερσύγχρονα στούντιο, και η στερεοφωνική ηχογράφηση κάνει το ντεμπούτο της. Οι δίσκοι LP και τα 45άρια κατακτούν την αγορά, ενώ το έντεχνο τραγούδι αναδεικνύεται μέσα από έργα-σταθμούς, όπως ο Επιτάφιος και το Άξιον Εστί. Θεοδωράκης, Χατζιδάκις και Ξαρχάκος σηματοδοτούν μια νέα εποχή, ενώ η Columbia, υπό τον Τάκη Β. Λαμπρόπουλο, κυριαρχεί στη σκηνή. Ο Μάκης Μάτσας διασώζει την Odeon Parlophone, ενώ νέες δισκογραφικές εταιρείες κάνουν την εμφάνισή τους. Ο Καζαντζίδης παραμένει το απόλυτο λαϊκό ίνδαλμα, ενώ τα «ινδοπρεπή» τραγούδια γίνονται ανάρπαστα λόγω της επιρροής των ινδικών ταινιών.

Τα χρόνια του ’60 μεταμορφώνουν τη δισκογραφία και την Ελλάδα. Το λαϊκό και το έντεχνο τραγούδι ζουν τις μεγάλες τους δόξες, ενώ τα φεστιβάλ τραγουδιού αναδεικνύουν καλλιτέχνες όπως ο Μίμης Πλέσσας. Ο Γιάννης Σπανός φέρνει το Νέο Κύμα, με την υποστήριξη του οραματιστή Αλέκου Πατσιφά, ιδρυτή της Lyra. Η δεκαετία γεμίζει με μιούζικαλ και τραγούδια που ταξιδεύουν παγκοσμίως, ώσπου η 21η Απριλίου αλλάζει τα πάντα.

Η δικτατορία επιβάλλει σκληρή λογοκρισία στη μουσική, διακόπτοντας βίαια την άνθηση της ελληνικής δισκογραφίας. Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ο πρώτος που διώκεται, ενώ οι δισκογραφικές εταιρείες υποχρεώνονται σε αυστηρούς ελέγχους. Παρά τον φόβο και τις απαγορεύσεις, νέοι δημιουργοί όπως ο Μάνος Λοΐζος, ο Σταύρος Κουγιουμτζής, ο Γιάννης Μαρκόπουλος και ο Νίκος Ξυλούρης καταφέρνουν να αφήσουν το αποτύπωμά τους. Εμβληματικοί δίσκοι όπως «Ο Σταθμός», «Δρόμος», «Μικρά Ασία» και «Μεγάλος Ερωτικός» κυκλοφορούν και γράφουν ιστορία. Την ίδια εποχή, οι πρώτες κασέτες γίνονται μέσο αντίστασης, διακινώντας παράνομα τα απαγορευμένα τραγούδια της εποχής.

Στη δεκαετία του '60 και στις αρχές του '70, η Ελλάδα ζει την πιο σκοτεινή περίοδο της με τη Χούντα να επιβάλλει λογοκρισία. Ωστόσο, η δισκογραφία ανθίζει και οι δίσκοι των 33 στροφών κερδίζουν έδαφος. Η νέα γενιά τραγουδιστών, όπως Βοσκόπουλος, Μαρινέλλα, Καλατζής και Κόκοτας, αποκτούν μεγάλη δημοτικότητα. Παράλληλα, οι τουριστικοί δίσκοι, με επιτυχίες όπως «Παιδιά του Πειραιά» και «Ζορμπάς», καθιστούν τη μουσική, ατραξιόν για τους ξένους. Η λαϊκή σκηνή κυριαρχείται από τον Στράτο Διονυσίου και τη Βίκυ Μοσχολιού, ενώ η ποπ και ροκ σκηνή αρχίζει να αποκτά δυναμική με συγκροτήματα όπως οι Olympians, Poll και Socrates.

Μετά τη χούντα, η ελληνική δισκογραφία ανθίζει. Ο λαός βρίσκει ξανά φωνή μέσα από το πολιτικό τραγούδι, με πρέσες να τυπώνουν δίσκους του Μίκη Θεοδωράκη και άλλων δημιουργών. Το ρεμπέτικο και το σμυρνέικο αναβιώνουν μέσω επανεκδόσεων και νέων εκτελέσεων από ερμηνευτές, όπως ο Γιώργος Νταλάρας και η Χάρις Αλεξίου. Παράλληλα, εμφανίζονται νέοι καλλιτέχνες με διαφορετικό λαϊκό ήχο, ενώ το σατιρικό τραγούδι και το ελληνόφωνο ροκ εκφράζουν νέες κοινωνικές και πολιτικές ευαισθησίες.

Στη δεκαετία του ’80 αρχίζει μια νέα εποχή στο ελληνικό τραγούδι. Το πολιτικό τραγούδι υποχωρεί, δίνοντας χώρο στην προσωπική έκφραση και τις συμπράξεις γενεών. Νέοι δημιουργοί κάνουν το ντεμπούτο τους με τη στήριξη του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ πρωτοπόρες γυναίκες τραγουδοποιοί αποκτούν φωνή. Ο Βασίλης Τσιτσάνης συνεχίζει να εμπνέει, ενώ νεανικές ρεμπέτικες κομπανίες και λαϊκά συγκροτήματα δίνουν νέα πνοή. Μεγάλες συναυλίες και αυξημένες πωλήσεις δίσκων σηματοδοτούν την εποχή.

Η δεκαετία του ’80 φέρνει ραγδαίες αλλαγές στη μουσική και στη δισκογραφία. Το ελληνικό ροκ βρίσκεται στο απόγειό του, με καλλιτέχνες όπως ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου να αναδεικνύουν δημιουργούς όπως ο Νικόλας Άσιμος. Εμφανίζονται νέα συγκροτήματα, ανεξάρτητες εταιρείες και σατιρικές κυκλοφορίες, ενώ η ποπ και το λαϊκό τραγούδι ανανεώνονται. Η ραδιοφωνική απελευθέρωση φέρνει κοντά στο κοινό όλα τα μουσικά ρεύματα και προαναγγέλλει την άνθηση της νέας δεκαετίας.

Στη δεκαετία του ’90, η εικόνα πρωταγωνιστεί και το βιντεοκλίπ γίνεται το απόλυτο εργαλείο για την ανάδειξη της μουσικής. Η ιδιωτική τηλεόραση και τα πρώτα μουσικά κανάλια φέρνουν τη δισκογραφία στο προσκήνιο. Οι τηλεοπτικές σειρές αποκτούν ηχηρή υπογραφή, ο κινηματογράφος μουσική ταυτότητα, ενώ νέα μουσικά υβρίδια και τα «ελληνάδικα» αλλάζουν τη νυχτερινή διασκέδαση. Οι συναυλίες ηχογραφούνται και οι επιτυχίες ταξιδεύουν στα σπίτια.

Στη δεκαετία του ’90, η ελληνική δισκογραφία ζει μία σημαντική μετάβαση στη ψηφιακή εποχή, με την κυριαρχία του CD. Η τραγουδοποιία αλλάζει, με νέους καλλιτέχνες να συνδυάζουν μελωδικότητα και ποικιλία επιρροών. Εμφανίζονται νέα μέσα ενημέρωσης και η παράδοση επιστρέφει. Η Θεσσαλονίκη αναδεικνύει τη δική της μουσική σκηνή, ενώ το ελληνικό ροκ και η ηλεκτρονική μουσική κερδίζουν έδαφος. Το hip-hop κάνει τα πρώτα του βήματα, προσφέροντας νέες κοινωνικές εκφράσεις.

Στη δεκαετία του 2000, η ελληνική δισκογραφία φτάνει στο απόγειό της. Βραβεία, τηλεοπτικές εκπομπές και συνεργασίες με ραδιόφωνα ενισχύουν την προώθηση. Τα CD κυκλοφορούν με περιοδικά, ενώ η πειρατεία ανθεί. Το διαδίκτυο αλλάζει ριζικά τον τρόπο κατανάλωσης: mp3 αντί φυσικών δίσκων. Νέοι καλλιτέχνες και μικρές εταιρείες δίνουν νέα πνοή στη μουσική παραγωγή. Η μουσική γίνεται άυλη, αλλά η έμπνευση μένει ζωντανή. Η ελληνική δισκογραφία μεταμορφώνεται… και παραμένει πάντα νέα.