Επιστρέφουμε στα χρόνια του ποδοσφαίρου που ανέδειξαν μορφές οι οποίες έβγαιναν μέσα από ένα τοπίο εντελώς διαφορετικό σε σχέση με αυτό των τελευταίων χρόνων. Σήμερα λοιπόν, που η εποχή της “ευμάρειας” έχει παρέλθει, το να ρίξουμε το βλέμμα μας σ' εκείνες τις φυσιογνωμίες που διέπρεψαν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, πείνας, τρόμου και του βάρους της Ιστορίας, αποτελεί το πιο συναρπαστικό μοντέλο για τους σημερινούς νέους ανθρώπους. Εστιάζουμε, μέσα από το ποδόσφαιρο, σε μια Ελλάδα, αληθινή και όχι ιδεατή, που μας ενέπνευσε, που χάθηκε και θέλουμε να την ξαναβρούμε ώστε να μας εμπνεύσει και πάλι, εν μέσω μιας τόσο ζοφερής συγκυρίας.
← Πίσω στη σειρά8 επεισόδια σε αυτή τη σεζόν
1Το ελληνικό ποδόσφαιρο ουσιαστικά τη δεκαετία του ‘20, όταν δημιουργείται η Ομοσπονδία που συγκροτεί Εθνική ομάδα, Πρωτάθλημα και Κύπελλο. Μέχρι το 1959, το ελληνικό ποδόσφαιρο διάγει τα ερασιτεχνικά του χρόνια, με τα ξερά γήπεδα, όπου οι παίκτες αλλά και οι οπαδοί στις γεμάτες εξέδρες, βιώνουν την ίδια φτώχεια, αλλά και τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα που καθόρισαν τότε τη χώρας μας, όπως η προσφυγιά του 1922, το έπος του’ 40, η κατοχή, ο εμφύλιος και οι εξορίες.
2Ο Πανιώνιος, ο Απόλλων Σμύρνης και ο Εθνικός Πειραιώς αποτέλεσαν, σε όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα, την αφανή ραχοκοκαλιά του ελληνικού ποδοσφαίρου. Πανίσχυρες ομάδες, που τροφοδοτούσαν με σπουδαίους παίκτες τους μεγάλους και αποτελούσαν πάντα τους ρυθμιστές του τίτλου. Σταθερά ριγμένοι από το σύστημα του πανίσχυρου, τότε, ΠΟΚ, με λιγότερους αλλά αφοσιωμένους οπαδούς, με προσήλωση στο καθαρό και έντιμο παιχνίδι, σταδιακά, έφυγαν από το προσκήνιο, όπως και η εποχή τους.
3Ο Παναθηναϊκός που έφτασε μέχρι τον τελικό του κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης, το 1971, στο Γουέμπλεϊ, αποτελεί την κορυφαία ελληνική ομάδα όλων των εποχών, σε συλλογικό επίπεδο. Εκείνη η ομάδα προέκυψε από ένα διχασμό και την ανανέωση που ακολούθησε. Ο Φέρεντς Πούσκας ήταν ο εμπνευστής από τον πάγκο και τα μεγάλα αστέρια της ήταν ο Στρατηγός Μίμης Δομάζος και ο κανονιέρης Αντώνης Αντωνιάδης. Το πνεύμα εκείνης της ομάδας παραμένει αναλλοίωτο ακόμα και σήμερα, πενήντα χρόνια αργότερα, όταν συγκεντρώνονται ξανά στο γήπεδο της Λεωφόρου.
4Η ομάδα του ΠΑΟΚ της δεκαετίας του εβδομήντα έγραψε ιστορία ως η πιο θεαματική όλων των εποχών στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Μετά την επιστροφή του Κούδα, όταν ο Ολυμπιακός είχε επιχειρήσει να τον αποσπάσει αλλά ο διοικητικός ηγέτης του ΠΑΟΚ, ο περίφημος Γιώργος Παντελάκης αντέδρασε σθεναρά, ο ΠΑΟΚ εκτοξεύτηκε, απέδωσε μυθικό ποδόσφαιρο, αλλά πήρε μόνο ένα πρωτάθλημα και δύο κύπελλα. Σίγουρα τον κυνήγησε το ποδοσφαιρικό κατεστημένο αλλά αδίκησε και ο ίδιος τον εαυτό του.
5Η σύντομη περίοδος Γουλανδρή στον Ολυμπιακό, μεταξύ 1971-1975, αποτέλεσε τη μοναδική περίπτωση όπου το ελληνικό ποδόσφαιρο συναντήθηκε με την ουτοπία και το όνειρο. Ένα όνειρο που τελείωσε απότομα όταν ο Νίκος Γουλανδρής αποχώρησε ξαφνικά, όμως άφησε άσβεστες μνήμες ποδοσφαιρικής ευδαιμονίας.
6Η ομάδα της ΑΕΚ στη δεκαετία του εβδομήντα, με πρόεδρο τον Λουκά Μπάρλο, είναι από όλη την ιστορία του συλλόγου αυτή που έχει δημιουργήσει τα πιο ισχυρά συναισθήματα τόσο στους οπαδούς όσο και στους παίκτες που την αποτέλεσαν. Εστιάζουμε σε μία άκρως συναρπαστική περίοδο που κρύβει θέαμα, αγάπη, ομορφιά και έντονα πάθη.
7Μετά την επανάσταση της Δόξας Δράμας, στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του πενήντα, το ποδόσφαιρο της επαρχίας δεν επιχείρησε υψηλές πτήσεις. Την δεκαετία του εβδομήντα όμως, τρεις ομάδες τάραξαν τα νερά. Η μεγάλη Παναχαϊκή του Δαβουρλή και των υπόλοιπων άσσων, έφτασε μέχρι την Ευρώπη. Ο ΠΑΣ Γιάννινα των αργεντινών, που αρχικά ήρθαν ως ψευτοέλληνες για να γίνουν όμως αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης των Ιωαννίνων, έδωσε ανεπανάληπτες στιγμές ποδοσφαιρικού μεγαλείου. Τέλος η Καστοριά, προχώρησε ακόμα περισσότερο, κατακτώντας το 1980 το κύπελλο Ελλάδας.
8ο 1959 δημιουργείται η Α’ Εθνική και το ελληνικό ποδόσφαιρο κάνει τα πρώτα βήματα προς τον ημιεπαγγελματισμό, παραμένοντας όμως ακόμα, στην ουσία, ερασιτεχνικό. Η παρουσία κάποιων σπουδαίων ξένων προπονητών, η τοποθέτηση χόρτου σε ορισμένα γήπεδα, όπως και η εμφάνιση σπουδαίων παικτών αλλά και κάποιων παραγόντων τις δεκαετίες του εξήντα και του εβδομήντα, αλλάζουν το κλίμα. Η Εθνική μας ομάδα βρέθηκε δύο φορές πολύ κοντά στα τελικά μεγάλων διοργανώσεων, όμως και τις δύο φορές απέτυχε τελικά. Όμως ο Παναθηναϊκός έφτασε στο Γουέμπλεϊ, ενώ θαυμάσαμε τις μεγάλες ομάδες του Ολυμπιακού υπό τον Γουλανδρή, του ΠΑΟΚ με ηγέτη τον Κούδα και της ΑΕΚ του Μπάρλου. Τελικά, μέσα από σκαμπανεβάσματα, φτάσαμε στην πρόκριση, για πρώτη φορά, της Εθνικής Ελλάδας σε μεγάλη διοργάνωση, στο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα, την ίδια χρονιά(1979) που μπήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περάσαμε στον επαγγελματισμό.
